Nỗi buồn của nền giáo dục Việt

Lúc 7 tuổi, bố tôi chở tôi đi học, vì trễ giờ nên ông phải vượt đèn đỏ. Tôi không ý kiến. 15 năm sau tôi chạy xe mãy và sẵn sàng vượt đèn đỏ. Không những tôi và rất nhiều hoàn cảnh bạn trẻ như tôi. Và người ta bảo rằng, giới trẻ bây giờ lệch “chuẩn”, nền giáo dục nước nhà ngày càng thối nát. Nhân rộng ra, nhan nhản những bài báo về thế hệ trẻ hút thuốc, nhậu nhẹt, văng tục, bài bạc.
Ai cũng bảo, lỗi do hệ thống giáo dục. Thật sao?
Có quyển sách giáo khoa nào ở Việt Nam nói rằng “nếu cấp bách, ta nên vượt đèn đỏ”? Có ông thầy nào dạy học sinh lách luật, chửi thề công an, cảnh sát? Môn Đạo đức và GDCD, 12 năm, năm nào cũng ghim vào đầu chúng ta những khẩu hiệu nói KHÔNG với tệ nạn, nó lặp đi lặp lại đến thuộc cả số trang sách. Và có nền giáo dục nào dạy chúng ta những điều tồi tệ và xấu xa? Không hề. Hình như trong lịch sử chưa có đất nước nào dạy chúng ta những điều tồi tệ tôi vừa nói trên cả. Một điều khá khôi hài nữa là năm 2010, bộ SGK Việt Nam được lọt TOP 20 bộ SGK tốt nhất thế giới.


Khi chúng ta thành công, không một lời cảm ơn đến đất nước, khi chúng ta thất bại, chúng ta đổ lỗi cho những người làm giáo dục. Người thành công trên đất nước này hiểu một điều rằng, nhiệm vụ của đất nước là cung cấp điều kiện học, còn học và áp dụng như thế nào, thì chính bản thân ta mới là người quyết định, và các bạn thấy đó, người thành công ở đất nước này, phần lớn họ đều kinh qua nền giáo dục Việt Nam, thậm chí bây giờ họ vẫn cho con mình theo học như những gì họ đã từng học, họ hiểu, bản thân và gia đình mới là nhân tố quyết định số phận, trường học chỉ là điều kiện đủ.
Tôi có một ông bác, là doanh nhân, hàng siêu giàu. Ông có một đứa con trai. Con trai ông là một trong những đứa chỉ đạt học sinh trung bình khá trong một lớp học gần như 90% sẽ lên bục nhận giấy khen cuối năm. Ai cũng bảo trường học chạy đua thành tích nhưng ông nghĩ rằng chính những phụ huynh mới là những người dạy bọn trẻ rằng năng lực nằm ở con số, riêng ông, ông dạy con ông rằng, năng lực nằm ở cánh tay.
Con ông chỉ ở mức trung bình khá vì lúc ở nhà, thay vì bon chen vào những lớp học thêm, trung tâm ôn luyện. Ông lên lịch cho con ông học một vài môn thể thao con ông thích, ông để nó học piano theo mong muốn của nó, và cho nó học một ít tiếng Anh mỗi cuối tuần. Ông cho nó biết rằng sức khoẻ và kỉ luật là hai nhân tố quan trọng của thành đạt chứ không phải con số 10 trong bảng điểm tổng kết.


Trong một lớp học, không học thêm, không phải là đầu tàu của lớp, hiển nhiên con ông là một cái gai đối với thành tích chung. Vì còn quá trẻ con nên một vài lần nói chuyện, một vài môn học không tập trung, một vài sự cố xích mích với “hội nhà con ngoan học giỏi” khiến những lần họp phụ huynh, ông luôn là tâm điểm chú ý vì đơn giản có ai trong lớp này bị hạnh kiểm khá đâu. Với đẳng cấp của ông, ông thừa sức “làm vài chiêu” để có một bảng thành tích tuyệt vời hơn. Nhưng ông cho rằng, ông không nên can thiệp, ông dạy cho con ông biết rằng vấn đề của bản thân nó thì nó hãy tự đi mà giải quyết, ông dạy nó phải biết bảo vệ bản thân, gồng mình đúng lúc chứ không phải lúc nào cũng phải ngoan ngoãn. Ông dạy cho con biết rằng, khi con khác biệt, mọi ánh mắt sẽ đổ dồn vào con, hạnh kiểm khá hay tốt không quan trọng bằng việc con chưa bao giờ vi phạm pháp luật.
Khi ai đó thắc mắc rằng tại sao ông không cho con mình đi du học ở một đất nước có nền giáo dục đẳng cấp hơn, người ta gợi ý là nên cho du học Mỹ, khi ông thừa sức làm được điều đó với ít nhất là 5 đứa con. Cần biết rằng, ông đã có 5 năm học ở Mỹ và sau này còn có một tấm bằng thạc sĩ ở Úc. Ông chỉ trả lời: “Nền giáo dục ở Mỹ nó khác nền giáo dục ở Việt Nam một điều, đó là học phí ở Mỹ thì được trả bằng đôla”.
Ông giải thích rằng, không một nền giáo dục nào hoàn hảo, kiến thức của SGK Việt Nam không khác trên thế giới là bao, vì kiến thức là kiến thức chung của nhân loại, nên điều đó nó không quan trọng bằng việc ông nỗ lực dạy con như thế nào.
Ông là doanh nhân, rượu bia hay thuốc lá, ông đều đủ cả, nhưng từ khi có con, ông không đụng đến những thứ đó, và ông thề với cuộc đời ông là sẽ không bao giờ vượt đèn đỏ kể từ lúc thằng con của ông lúc 5 tuổi bắt bẻ ông vì ông vượt đèn đỏ (thật ra lúc đó ông chỉ rẻ phải ở làn đường cho phép rẻ khi đèn đỏ).
Và không chỉ ông bác tôi, mà còn nhiều gia đình con có những cách dạy con thật sự khác lạ và làm tôi ngưỡng mộ, mặc dù họ là người nộp thuế rất là nhiều, nhưng chưa bao giờ họ kêu ca, phàn nàn về giáo dục ở Việt Nam cả, đơn giản vì họ là người hiểu chuyện.

Tác giả: Bảo Bình

Loading...